Maliye Bakanı Özdemir Berova, “Borçlanma nereye kadar sürecek?” sorusuna, “Ne kadar ve nereye kadar gerekirse o kadar sürecek” yanıtını verirken, esas meselenin borcun sürdürülebilirliği olduğunu vurguladı. Borç yapısının gayri safi yurt içi hasılaya oranının önemli olduğunu ifade eden Berova, bu oranın yüzde 3’ün altında kalmasının sürdürülebilirlik açısından kritik olduğunu söyledi.
Maliye Bakanı, geçen yıldan devreden borcun 14,7 milyar TL olduğunu, 2026 yılı bütçesi hazırlanırken ise 25,5 milyar TL’lik net borca karşılık gelebilecek bir yapı öngördüklerini anlattı. Geçmiş yıl için beklenen yükün yaklaşık 12 milyar TL seviyesinde olduğunu ancak gerçekleşmenin bunun üzerine çıktığını da belirtti.
“5 milyar için çıktık, 7.5 milyara ulaştık”
Berova, neden 5 milyar TL’lik ihaleye çıkılıp daha sonra yaklaşık 7,5-7,8 milyar TL seviyesinde borçlanıldığının da gerekçesini açıkladı. Buna göre, söz konusu miktarın 4,7 milyar TL’lik bölümü daha önce alınan kısa vadeli iç borçların geri ödenmesi için kullanıldı. Kalan kısım ise kamu maliyesinin aylık yükümlülüklerini karşılamak amacıyla planlandı.
Berova, bu borçlanmanın yalnızca cari harcamalar için yapılmadığını; ihaleler, burslar, taşımacılık, çiftçi ve hayvancı ödemeleri gibi devletin aylık mali yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için de kullanıldığını söyledi.
Gelirlerde beklentinin altında artış
Konuşmasında bütçe gelirlerine de değinen Berova, 2025 yılının Ocak-Mart dönemiyle 2026 yılının aynı dönemini karşılaştırdıklarında gelirlerde yüzde 33,5’lik artış görüldüğünü, ancak bütçe hazırlanırken artışın yaklaşık yüzde 39,5 seviyesinde öngörüldüğünü belirtti. Bu farkın yaklaşık 2 milyar TL’lik açık yarattığını söyledi.
Mayıs ayının tahsilat açısından riskli bir dönem olduğunu dile getiren Berova, resmi tatiller ve bayram nedeniyle gelir toplamada zorluk yaşanabileceğini, bu nedenle tahsilatı artırmaya yönelik bazı önlemler aldıklarını kaydetti.
Borç stoku 22 milyar TL seviyesinde
Berova’nın verdiği bilgiye göre, 2025 yılı Aralık sonunda 14,4 milyar TL olan kısa vadeli avans ve DİBS stoku, 2026 Mart sonu itibarıyla 20,6 milyar TL’ye yükseldi. Son borçlanmayla birlikte toplam stokun 22 milyar TL’ye ulaştığını ifade etti.
Yeni tedbirler yolda
Berova, bu tablo karşısında hem gider azaltıcı hem de gelir artırıcı adımlar planlandığını söyledi. Bu kapsamda ödenekler üzerinden yüzde 10 kesinti yapıldığını, bazı projeler için ayrılan ödeneklerden de yaklaşık 800 milyon TL’nin geri çekildiğini açıkladı.
Ayrıca dağıtılmamış kurum kazançlarının belirli süre içinde vergilendirilerek dağıtılmasına imkan sağlayan düzenlemeden 2 ila 2,5 milyar TL civarında gelir beklendiğini kaydeden Berova, banka ve sigorta işlemleri vergisinin kapsamını genişletecek yeni bir çalışma ile de yıl içinde yaklaşık 3 milyar TL’lik ek gelir hedeflediklerini söyledi.
Berova, Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı düzenlemelerin komitede hızla ele alınmasını beklediklerini de sözlerine ekledi.
